Mural o łączniczkach w Bełchatowie – uczennica „Jedynki” opowiedziała historię odwagi

Na szkolnej ścianie w Bełchatowie pojawiły się twarze kobiet, które wojna wystawiła na próbę, a później wyniosła na sceny i do sztuki. Mural w „Jedynce” nie jest tylko ozdobą. To opowieść o łączniczkach Powstania Warszawskiego, którą stworzyła uczennica szkoły. W tle słychać jeszcze szkolne pieśni, wiersze Baczyńskiego i Gajcego oraz pytanie, jak pamięć o wojnie przekazać młodszym bez patosu, ale z emocją.

• Na szkolnej ścianie stanęły trzy wojenne biografie
• W „Jedynce” historia zabrzmiała pieśnią, wierszem i ruchem

Na szkolnej ścianie stanęły trzy wojenne biografie

Na jednej ze ścian Szkoły Podstawowej nr 1 odsłonięto mural „Głosy odwagi: łączniczki sceny i wolności”. To nagrodzony projekt Zuzanny Ćmielewskiej, uczennicy bełchatowskiej „Jedynki”, który znalazł się w gronie pięciu zwycięskich prac ogólnopolskiego konkursu „Muralowe panny” organizowanego przez Fundację BohaterON. Malowidło ma blisko 25 metrów kwadratowych i przedstawia trzy kobiety, które w czasie Powstania Warszawskiego pełniły funkcję łączniczek, a po wojnie zbudowały też własną artystyczną drogę.

Wśród sportretowanych znalazły się Danuta Szaflarska, Alina Janowska i Barbara Kostrzewska. Dwie pierwsze zapisały się później w historii polskiego kina i teatru jako wybitne aktorki, trzecia osiągnęła sukces jako śpiewaczka operowa. Ten wybór nie był przypadkowy. Mural łączy pamięć o wojennym doświadczeniu z opowieścią o sile, która nie kończy się wraz z ostatnim wystrzałem.

„Chciałam namalować odważne kobiety, które zostały artystkami” – mówi Zuzanna Ćmielewska.

Przy projekcie pomagała jej nauczycielka plastyki Magdalena Płachetek. To właśnie wspólna praca nad szkicami i stroną graficzną nadała całości ostateczny kształt. Zestawienie kurtyny teatralnej z wojennym tłem stało się czytelnym znakiem, że sztuka potrafi wyrastać nawet z najtrudniejszego doświadczenia.

„Pomysł połączenia kurtyny teatralnej z wojennym krajobrazem stał się punktem wyjścia do rozmowy o tym, jak sztuka pomaga podnieść się z dziejowych traum” – podkreśla Magdalena Płachetek.

Powiązany artykuł

Bełchatowska Jedynka z muralem za pamięć o bohaterkach Powstania

W „Jedynce” historia zabrzmiała pieśnią, wierszem i ruchem

Uroczystemu odsłonięciu muralu towarzyszył program przygotowany przez uczniów szkoły. Szkolny chór wykonał pieśni powstańcze, młodzież recytowała wiersze Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Tadeusza Gajcego, a koło taneczne zaprezentowało choreografię inspirowaną walkami powstańczymi. Tego dnia w szkolnych murach mocno wybrzmiała historia 63 dni Powstania Warszawskiego i los kobiet, które często pozostają na dalszym planie opowieści o zrywie z 1944 roku.

Był też krótki wykład Dariusza Roguta, dyrektora Muzeum Regionalnego. Głos zabrał również prezydent Bełchatowa Patryk Marjan, gratulując autorce muralu i całej szkole dbałości o pamięć historyczną oraz patriotyczny wymiar tej inicjatywy.

„To szczególny moment, ponieważ za tym projektem stoi młoda osoba” – zaznacza Katarzyna Kaźmierczak z kampanii BohaterON.

Podczas wydarzenia można było zobaczyć także dioramę szpitala polowego i stoisko Harcerskiej Poczty Polowej. Szkoła pokazała ponadto prace plastyczne uczniów poświęcone Powstaniu Warszawskiemu. Mural nie zamknął więc tej historii w jednym obrazie. Stał się raczej punktem wyjścia do rozmowy o odwadze, solidarności i odpowiedzialności za pamięć, która w szkolnym otoczeniu nabiera bardzo konkretnego znaczenia.

na podstawie: UM Bełchatów.